HÌNH ẢNH CBNV

ĐT tiêm thẩm phân rễ thần kinh định vị dưới CT

Tiêm Thẩm Phân Thần Kinh Chẩm Dưới Hướng Dẫn Cắt Lớp Vi Tính Hoặc Siêu Âm Điều Trị Đau Đầu

Đăng lúc: 22:51:51 09/11/2017 (GMT+7)

Hiệp hội đau đầu quốc tế IHS (international headache society) định nghĩa Đau đầu Arnold (đau đầu vùng chẩm) là những cơn đau kịch phát như dao đâm ở vùng phân bố của các dây thần kinh chẩm lớn và chẩm bé, có thể một hoặc hai bên. Mọi người có thể nhầm lẫn với chứng đau nửa đầu (migraine) hoặc các loại đau đầu khác, bởi vì các triệu chứng có thể tương tự. Tuy nhiên, điều trị cho những tình trạng này rất khác nhau, vì vậy điều quan trọng là phải đi khám bác sĩ để chẩn đoán đúng.

                                                                                         

  

1. Giải phẫu thần kinh chẩm.

Giải phẫu đường đi và vùng chi phối cảm giác thần kinh chẩm

- Thần kinh chẩm lớn (Greater occipital nerve - GON)

- Thần kinh chẩm nhỏ (Lesser occipital nerve - LON)

- Thần kinh chẩm thứ 3 (Third occipital nerve - TON)

   Cả 3 nhánh thần kinh chẩm đều tách ra từ rễ C2, đi lên và chi phối toàn bộ da vùng mặt sau đầu-cổ ngang mức C2 lên đến vùng đỉnh. Hiểu rõ đường đi và chi phối thần kinh chẩm giúp chẩn đoán chính xác và can thiệp điều trị hiệu quả hơn.

  2. Nguyên nhân.

Đau đầu Arnold xuất hiện khi có chèn ép hoặc kích thích dây thần kinh chẩm, thường không rõ nguyên nhân.  Trong một số trường hợp có thể xác định được nguyên nhân  tùy theo vị trí

- Đoạn cột sống: thoái hóa xương, urinoma, chấn thương, bất thường bẩm sinh..

- Vị trí đi qua dây chằng trụ đội: có thể bị chèn ép do nhưng cử động của đầu.

- Vị trí chia các nhánh nông dưới da: xơ hóa gân cơ thang, những chấn thương hoặc phẫu thuật nền sọ..

3. Chẩn đoán.

3.1 Tiêu chuẩn chẩn đoán:

 Cơn đau điển hình được mô tả với mức độ đau dữ dội, như dao đâm, cắt, điện giật xuất phát từ ụ chẩm lan đến đỉnh đầu. Theo IHS tiêu chuẩn chẩn đoán bao gồm:

A

Đau đầu một hoặc hai bên, kèm theo một trong các tiêu chuẩn từ B-E

B

Đau đầu vùng chẩm theo vị trí phân bố của GON, LON, TON

C

 

 

 

Các triệu chứng đau có 2 trong 3 tính chất sau

1. Cơn đau tái phát có tính chất kịch phát, kéo dài vài giây đến vài phút

2. Đau dữ dội

3. Đau chói như dao đâm, bị cắt hay bị bắn

D

 

 

 

 

Đau kèm theo với 2 tính chất sau

1. Đau tăng lên dữ dội khi có những kích thích vô hại ở vùng da đầu hoặc tóc

2. Một hoặc hai tính chất sau:

a. Co cứng da đầu vùng đau

b. Có biểu hiện giật cơ vùng thần kinh chẩm lớn hoặc vùng tương ứng đốt sống cổ C2

E

Triệu chứng đau cải thiện rõ khi sử dụng thuốc gây tê tại chỗ

 Triệu chứng không cải thiện khi sử dụng các phương pháp ICHD-3

F

Khác

3.2 Chẩn đoán phân biệt:

- Đau đầu Migraine.

- Đau đầu từng chùm.

4. Điều trị.

     Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và nguyên nhân gây bệnh các phương pháp điều trị khác nhau có thể được lựa chọn. Trong đó kỹ thuật ''Tiêm thẩm phân thần kinh chẩm dưới hướng dẫn Cắt Lớp Vi Tính hoặc Siêu Âm'' là phương pháp can thiệp tối thiểu qua da đã được nhiều tác giả trên thế giới nghiên cứu và đánh giá là phương pháp điều trị có hiệu quả giảm đau rõ rệt.                                                 

4.1 Chỉ định:                                                                                                                            

- Chẩn đoán đau đầu do tổn thương thần kinh chẩm                                                    

- Điều trị đau đầu do tổn thương thần kinh chẩm.

4.2 Chống chỉ định:

- Không có chống chỉ định tuyệt đối

- Chống chỉ định tương đối khi có tổn thương phần mềm dưới da vùng chẩm: nhiễm trùng, rối loạn đông máu...

4.3 Kỹ thuật:

- Xác định vị trí thần kinh chẩm dưới hướng dẫn CLVT/Siêu âm.

- Chọn đường đi kim và xác định điểm vào trên da.

- Chọc kim vào thần kinh chẩm hoặc mô mỡ quanh dây thần kinh nằm giữa cơ chéo đầu dưới và cơ bán gai đầu. Kiểm soát và kiểm tra vị trí kim dưới CLVT/ Siêu âm.

- Tiến hành tiêm hỗn dịch thuốc tê (lidocain,buvicain..) với corticoid (methylprednisolon) hoặc botox.

                              Dùng kim 22-25G tiếp cận chính xác vào vị trí GON dưới hướng dẫn CLVT  , SA                                                     

   

4.4 Ưu điểm:

- An toàn: dưới hướng dẫn CLVT/SA, kiểm soát được đầu kim tránh được các biến chứng như tiêm nhầm mạch máu...

- Chính xác: dưới hướng dẫn CLVT/SA quan sát được thần kinh chẩm và các cấu trúc giải phẫu liên quan.

- Hiệu quả cao: nghiên cứu của Nguyễn Mậu Vĩnh và Bùi Văn Giang (2016) có gần 70% trường hợp hết đau hoặc giảm đau đáng kể sau tiêm.

- Tiết kiệm chi phí, thời gian.

Tài liệu tham khảo

1.                 Occipital nerve blockade for cervicogenic headache: a double-blind randomized controlled clinical trial Naja ZM, El-Rajab M, Al-Tannir MA, Ziade FM, Tawfik OM. Pain Pract. 2006 Jun, 6(2):89-95 PMID: 17309715

2.                 Choi I, Jeon SR. Neuralgias of the Head: Occipital Neuralgia. JKMS. 2016; 31(4): 479-488

3.                 Ashkenazi A, Young WB. The effects of greater occipital nerve block and trigger point injection on brush allodynia and pain in migraineHeadache2005; 45(4):350-354

4.                 Nguyễn Mậu Vĩnh, Bùi Văn Giang. Đánh giá hiệu quả giảm đau đầu của tiêm thẩm phân thần kinh Arnold dưới hướng dẫn của chụp cắt lớp vi tính. Luận văn thạc sỹ y học, Đại học Y Hà Nội, 2016.

 

 BS. Lê Hoàng Long

 

 

Truy cập

Hôm nay:
856
Hôm qua:
934
Tuần này:
855
Tháng này:
25213
Tất cả:
1996122

Ý kiến thăm dò

Bạn thấy hài lòng về giao diện website của phòng khám ?